Türkiye ekonomisinin lokomotifi olarak nitelendirilen konut sektörü, Emlak Konut GYO Genel Müdürü Murat Kurum’un yeni Çevre ve Şehircilik Bakanı olmasından bir hayli memnun oldu.

Murat Kurum Sektörün sorunlarını Biliyor

Konu ile alakalı olarak bir takım basın kuruluşları tarafından yapılan haberlere göre, sektör temsilcilerinden biri olan Yeni Bakan Murat Kurum, sektör sorunları ile alakalı bilgi sahip olmakla beraber, şimdiye dek sorunlar için üretilen çözüm yollarında büyük emekleri bulunuyor. Öte yandan gayrimenkul sektöründe kısa süreli kriz zamanlarında ortaya çıkarmış olduğu çözüm yolları ile bu durumları gerek konut üreticileri gerekse konut alıcıları adına fırsat haline getiren Kurum, çevreye karşı saygılı olan proje bilinci ile faaliyetlerini yürütüyor. Dolayısıyla Murat Kurum’un yeni Çevre ve Şehircilik Bakanı olması ile birlikte sektörde söz konusu meseleler adına çözüm yollar geliştirilmesi bekleniyor.

Sektör Temsilcileri Çözüm Bekliyor

Sektör temsilcileri tarafından konu ile alakalı olarak yapılan açıklamalara göre, Türkiye’de sektörün ve kentsel dönüşümün önünde kat mülkiyeti gibi önemli engellerin mevcut bulunurken, bu konu ile alakalı da yeni bir düzenleme bekleniyor. Kentsel dönüşümün ada bazlı olarak teşvik edilmesi gerektiğini dile getiren sektör temsilcileri, ayrıca ülke genelinde sayıla hızlı bir şekilde artış gösteren müteahhitlere de vurgu yaptı. Türkiye’de yaklaşık olarak 400 bin civarında müteahhidin olduğu tahmin edilirken, yeni çıkarılacak olan kanun dahilinde müteahhitler için kriterler belirlenerek, yeni bir yapının belirlenmesi gerektiği ifade edildi.

İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkan Vekili Deniz Karataş yapmış olduğu açıklamalarında, bu yıl inşaat sektörü ve konutlar üzerinde gerçekleşen gelişmelerden bahsederek, inşaat demiri fiyatlarında yaşanan aşırı derecedeki yükselişin engellenemez olduğunu ve hafriyat maliyetlerindeki yükselişin de konut fiyatlarına negatif yönde etki ettiğini ifade etti.

Fiyatlar Düşeceği Yerde Yükselecek

Söz konusu bu açıklamalarında, Haziran ayı itibari ile tüm bağımsız bölümler için bir otoparkın mecbur tutulmaya başlanması ile beraber Katma Değer Vergisi (KDV) oranları, altyapı bedelleri, tapu harcı masrafları artması ve kredi faizleri göz önünde bulundurulduğu zaman, ülkedeki konut fiyatlarının aşağı yönlü seyretmesinin pek de mümkün olmadığını dile getiren Başkan Vekili deni Karataş, konut fiyatlarının düşmesi gerekirken aksine daha da artış göstereceğini dile getirdi.

Müteahhit Sayısı da Düşecek

Gerek inşaat sektöründe, gerekse konut sektöründe söz konusu bu şartların sürdürülmesi halinde meslek açısından müteahhitliğin tercih edilmesinin git gide azalacağını, müteahhit sayısının da her geçen gün düşüş göstereceğine dikkat çeken İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkan Vekili Deniz Karataş, söz konusu bu durumun da fiyatların yükselmesinde bir etken olacağını belirtti. Konut stoklarının eridikçe yerine yenilerinin inşa edilmesinin eskiden olduğu gibi uygun maliyetler ile mümkün olmadığını da belirten Karataş, tüm bunların yanı sıra Türkiye’nin bir deprem ülkesi olması hasebi ile yapıların bünyesinde daha sağlam, daha koruyucu ve daha özellikli maddeleri barındırması gerektiğini aktardı. Bütün bunların 2018’in ikinci yarısından itibaren fiyatları etkileyecek unsurlar olduğunu, konut ve inşaat sektörünün Türkiye ekonomisindeki lokomotif vazifesi sürdürebilmesi adına hem yerel, hem de devlet politikaları ile beraber destek verilmesinin kritik bir öneme sahip olduğunu da açıklamalarına ekledi.

Türkiye Müteahhitlet Birliği (TMB) şu günlerde İş Bitirme Belgesi’nin neden olduğu haksız rekabet ile mücadele ediyor. Sektör yetkilileri tarafından yapılan açıklamalarda, bir firmanın 50 milyon dolarlık bir iş yaptığı, proje müdürü, kamu idaresi kontrolcüsü, idare başkanları, ita amirleri, taşeronla vs. yaklaşık olarak 30 kişinin “iş yönetme ve denetleme belgesi”ne sahip olduğu ve kendilerine rakip olduğu anlatıldı. Bunun üzerine sanal ortamlarda belge ticareti yapıldığını dile getiren yetkililerden Yapı Merkezi’nin sahibi Başar Arıoğlu, proje müdürü olarak birlikte çalıştıkları kişinin şimdi kendilerinin karşısında ve rakip olduklarını aktardı.

Sektör Bu Duruma Acil Çözüm Bekliyor

Yetkililer tarafından konu ile alakalı olarak anlatılanlara göre, bir kişi, bir inşaat şirketine yüzde 51 oranındaki pay ile ortak oluyor. Ortaklık yılının dolmasının ardından almış olduğu belge ile çeşitli ihalelere giriyor. Belge almış olan bu kişi daha sonrasında ortak olmuş olduğu söz konusu şirketten ayrılıyor ve yine aynı belge ile başka bir şirkete giderek belgesini kiralıyor. Böylece büyük hissedar olarak görünüyor. Sanal ortam üzerinde belge ticareti gerçekleştiriliyor. Söz konusu olan belgelerin ücretleri projenin büyüklüğüne göre değişiklik gösterebiliyor. Örneğim 100 kilometre uzunluğundaki bir yol projesi için alınacak olan belgenin ücreti biraz tuzlu oluyor. Ya da bir okul inşaatı için temin edilecek olan belge daha uygun. Bu durum yalnızca müteahhitler için rakip oluşturmuyor, aynı zamanda kamuya ait olan projeler ucuz teklifler ile kapasitesi olmayan firmalara veriliyor. Söz konusu olan bu durumu engelleyebilmek adına yıl şartı koyulmasının da bir faydası olmadı. Ne yazık ki bu ticaret halen daha devam ettiriliyor. İnşaat sektörü yetkilileri bu duruma acil olarak çözüm bekliyor.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapı denetim firmalarına yönelik kritik bir düzenleme gündemde yer alıyor. Bu kez işleri sıkı tutan Bakanlık,  projelerin inşaat aşamasında önemli bir görev üstlenen yapı denetim firmaları için bir değişiklik yapılacağını duyurdu.

Konu ile alakalı olarak elde edilen bilgilere göre, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı önümüzdeki yıl aktif olarak faaliyet gösteren tüm yapı denetim firmaları için yönelik özel bir düzenleme gerçekleştirecek. Söz konusu olan bu düzenlemeyi ise Çevre ve Şehircilik Bakanı yapmış olduğu bir açıklamasında kamuoyu ile paylaştı.

Bakan Mehmet Özhaseki konu ile alakalı olarak yapmış oldu açıklamasında, 2017 yılı içerisinde 45 binin üzerinde inşaat için denetim yapıldığını ve yaklaşık olarak 151 milyon liralık para cezasının verildiğini dile getirdi. Yapı denetim sistemin bir problem olduğunu ifade eden Bakan Özhaseki, ilgili yasanın 2018 yılı içerisinde değiştirileceğini ifade ederek, yeni bir düzenlemenin yolda olduğuna işaret etti. Ayrıca söz konusu olan yapı denetim çalışmalarının aslında doğru bir çalışma olduğunu, ancak bir takım problemlerin olduğunu ve gerçekleştirilecek olan bu düzenleme sayesinde özellikle başta Müteahhitlik ve yapı denetim firmaları arasında gerçekleştirilen pazarlıklar olmak üzere tüm problemlerin bitirileceğini de açıklamalarına ekledi.

Tuzla Faciasının Sorumluları Cezasını Çekecek

Öte yandan açıklamalarında, geçtiğimiz günlerde Tuzla’dan yayılan kimyasal koku meselesine de değinen Özhaseki, söz konusu olan kimyasal maddenin kim tarafından kullanıldığının belirlendiğini ve meselenin adli yargıya intikal ettirildiğini belirtti. Yaşanan bu facianın sorumluların Çevre Kanunu gereğince en ağır cezanın verileceği teminatını da vermiş oldu.

17 -19 Ocak 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan Expo Turkey by Qatar için sayılı günler kaldı. MÜSİAD tarafından ana partnerliği görevi üstlenilmiş olan bu program Katar’ın başkentinde gerçekleştirilirken ülkenin gayrimenkul sektöründen Emlak Konut GYO, Tahincioğlu, Artaş İnşaat ve Sinpaş GYO gibi pek çok önemli isim katılım gösterecek.

Expo Turkey by Qatar’ın yapımcısı olan Medyacity Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Kurt, konu ile alakalı olarak bir takım açıklamalarda bulundu. Hakan Kurt açıklamalarında Katarlı yatırımcıların işlerinde uzman olduklarını ve iki ülke arasındaki bir hayli iyi durumda olan siyasi ilişkilerin akıllı davranılarak ticari anlamda da oldukça iyi bir duruma getirilebileceğini anlattı.

Fuar Oldukça Verimli Geçecek

Açıklamalarında bir önceki gerçekleştirilen fuar hakkında değerlendirmelerde bulunan Kurt, geçtiğimiz yıl Katar’a gerçekleştirilen ihracatın 750 – 800 milyon dolar gibi bir rakam olarak gerçekleşeceği ithalatın ise 300 – 350 milyon dolar olabileceği düşüncesinde olduğunu ifade etti. 2007 – 2008 yıllarından bu yana Katar’ın Türkiye’de yaklaşık olarak 21 milyar dolar düzeyinde yatırım gerçekleştirdiğini dile getiren Kurt, Türk müteahhitlik şirketlerinin ise Katar’da hayata geçirdiği projelerin 13,5 milyar dolar civarında olduğu ve hali hazırda devam eden 7,5 milyar dolarlık projenin mevcut bulunduğunu da anlattı. Öte yandan önümüzdeki günlerde gerçekleştirilecek olan Expo Turkey by Qatar’ın oldukça verimli bir şekilde gerçekleştirileceği düşüncesinde olan Kurt, Türkiye adına Katar’ın her gün daha çok önem kazandığını ifade etti.

Türkiye’nin İlgisi Yoğun

Ayrıca açıklamalarında Türk gayrimenkul sektörünün söz konusu olan programa yoğun ilgi gösterdiğini ifade eden Kurt, Sinpaş GYO, Artaş İnşaat, Emlak Konut GYO gibi pek çok büyük şirketlerin yanı sıra, İstanbul, Bursa, ve özellikle de Trabzon’dan 6 firmanın katılım göstereceğin belirtti. Yaklaşık olarak 6-7 bin civarında katılımcının olacağı beklentisinde olduklarını dile getiren Hakan Kurt, ayrıca Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki ile beraber Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi’nin katılım göstermesini beklediklerini de aktardı.

Konu ile alakalı olarak basın mensupları tarafından yapılan haberlere göre, Türkiye genelinde hali hazırda risk taşıyan yaklaşık olarak 7,5 milyon yapı mevcut bulunuyor. Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından konuya istinaden yapılan açıklamada ise her sene hemen hemen 1 milyon civarında yapının yeniden inşa edilmesi gerekiyor. Öte yandan sektör temsilcileri olarak Türkiye’nin en önemli mimarları tarafından da kentlerin görüntüsünün bozulmaması adına, söz konusu olan kentsel dönüşüm çalışmalarında 3 boyutlu çizimler yapılarak çalışılması gerektiği belirtiliyor.

Hassasiyet Gösterilmeli

Ekefta Mimarlık Başkanı Kayhan Çakanel tarafından konu ile alakalı olarak yapılan açıklamada, yeni inşa edilecek olan yapıların ölçekleri ne kadar olursa olsun, çevresinde var olan komşuluk ilişkilerinin dikkate alınmasının gerekli olduğunu ifade etti. Yeni bir bina inşa ederken etrafındaki öteki binaların manzarasını kesmemesi, rüzgar ve güneşin yönünün hesaba katılması gibi meselelere de ayrı bir önem verilmesi gerektiğini, söz konusu olan bu meselelerde bilinçli olup hassasiyet gösterilmesi gerektiğini de dile getirdi.

3 Boyutlu Çizimler Yapılarak Çalışılmalı

Öte yandan AE Mimarlık Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Erkutoğlu da açıklama yaparak, yeni bir proje hayata geçirirken ya da kentsel dönüşüm çalışmaları esnasında dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan birinin şehrin genel görünümünü bozmayacak şekilde inşa edilmesi olduğunu ifade etti. Bu nedenle kendi projelerinde 3 boyutlu çizimler yaparak çalıştıklarını belirterek, söz konusu olan bu ehemmiyeti müteahhitlerin ve yerel yönetimlerin göstermesi gerektiğine dikkat çeken Erkutoğlu, düşük bütçeli inşa edilen pek çok projenin kentlerin silüetlerini ve çevresel etkenlerini önemsemediğini, bu nedenle de gözü yoran ve kötü bir görüntünün ortaya çıktığını anlattı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi yıllardır İstanbul Boğazı’ndaki kaçak binaları yıkacak olan müteahhit arayışını sürdürüyor. Kaçak binaların yıkılması adına 3 yıldır açılan ihaleler, teklif verenlerin olmamasından dolayı iptal ediliyor.

Bazı yayın organları tarafından konu ile alakalı olarak yapılan haberlerde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2015 yılından beri çıkılan ihalelerde, müteahhitlerin teklif vermemesinden dolayı iptaline gidildiği, bugünlerde de İBB’nin şehrin tümünde yer alan 381 adet kaçak yapıların yıkımı için yeni bir ihale hazırlığı yaptığı ifade edildi.

20 Aralık’ta İhaleye Çıkılacak

Ayrıca konuya istinaden yapılan bu haberlerde, “İstanbul Büyükşehir belediye Sınırlarında Dahilinde Bulunan 381 Adet Yapının Nüfus ve Eşyadan Tahliyesi, Yıkılması ve Moloz Nakli Yapılası İşi” adı altında gerçekleştirilecek olan yıkım ihalesinin 20 Aralık 2017 Çarşamba günü yapılacağı da ifade edildi. Söz konusu olan bu ihale, İBB için yeni göreve getirilen Başkan Mevlüt Uysal’ın ilk ihalesi olacak.

Müteahhitler Duygusal Düşünüyor

Yıkım Müteahhitleri Derneği Başkanı Mehmet Ali Bulut, konu hakkında açıklama yaparak müteahhitlerin neden Boğaz’daki kaçak yapıları yıkmak istemediklerine açıklık getirdi. Müteahhitlerin duygusal bir çekinme içerisinde olduğunu ifade eden Bulut, yıkımlarda psikolojik boyutun oldukça önemli olduğunu, müteahhitlerin para kazanmak için birilerinin evlerini yıkmak istemediğini anlattı.

Maliyet Kurtarmıyor

İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu Başkanı Tahir Tellioğlu ise konuya istinaden yapmış olduğu açıklamalarında, meselenin ekonomik olduğunu ifade etti. Hem yıkım maliyetlerinin yüksek, hem de yıkımdan dolayı ortaya çıkacak olan hurdaların değeri az ise müteahhitlerin bu zahmetin altına girmek istemediğini anlatan Tellioğlu, yıkım tekniğine göre maliyet kurtarmadığında kimsenin bu işe girmek istemeyeceğini de dile getirdi.

Türkiye’nin lokomotifi konumunda olan inşaat sektörü, döviz kuru ile beraber oldukça artan maliyetten, talebe etki eden yüksek faiz oranlarından, para kaynağının ve arsa bedellerinin oldukça pahalı olmasından yakınıyor.

Uydu Kentler Kurulsun

İnşaat sektörü temsilcileri tarafından konu hakkında yapmış oldukları açıklamada, normal şartlarda gayrimenkulün güvenli bir yatırım aracı olduğunu, fakat mevcut düzende getiri oranlarının enflasyona yenik düştüğüne dikkat çekerek, totalde 2,3 milyon kişiye istihdam kapısı olan ve 250 farkı sektöre katkı sağlayan inşaat sektörünün rahatlayabilmesi adına, öncelikle kredilerin ve arsa bedellerinin ucuzlaması gerektiğine vurgu yapıldı. İstanbul’un en önemli bölgelerinde arsa bedellerinin yüzde 70 – 80 civarında olduğunu ifade eden sektör temsilcileri, hükümet tarafından gösterilen bölgelerde ve arsa bedellerinin uygun olduğu bölgelerde uyku kentler kurulmasını talep etti.

Tüm bunların yanı sıra yüksek kredi faizlerine de değinen temsilciler, ticaride yüzde 17, tüketicide yüzde 14- 15 arasında değişiklik gösteren faiz oranlarının, banka kredilerine karşı alakayı düşürdüğünü, müteahhitler tarafından yüksek faiz nedeniyle kaynağa erişilmekte zorlanıldığını ve tüketicilerin ise banka kredisindense, senetle iş yapmaya yöneldiklerine dikkat çekildi.

Demir Fiyatları da Ciddi Sorun

Sektör temsilcilerinden biri olan Cihan İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Ertuğrul Yavuz Pala tarafından konu ile alakalı yapılan açılamada demir fiyatlarına dikkat çekildi. Pala açıklamasında, faiz oranları ile beraber demir fiyatlarının da sektörde ciddi bir sorun haline geldiğini ve bu konuda hükümetin bir düzenleme yapması gerektiğini ifade etti. Yatırımlarda aksaklık yaşanmaması adına inşaat sektörünün hükümet tarafından desteklenmesinin büyük önem taşıdığına vurgu yapan Pala, daha önce vergi ve Kredi Garanti Fonu‘nda (KGF) sağlanan kolaylık gibi düzenlemelerin, sektörde canlılık ve teşviki sağlayacağını dile getirdi.

Ülke genelinde çalışmaları sürdürülen kentsel dönüşümün asıl hedefi, milyonlarca riskli yapının yenilenerek daha sağlamlaştırılması idi. İstanbul’da da çalışmaları aralıksız olarak devam eden kentsel dönüşümde, daha çok değerli olan bölgelere ağırlık veriliyor. İstanbul’un o değerli bölgelerinde yaşayıp ev sahibi olan vatandaşlar, kentsel dönüşüm sayesinde daha çok değerli bir mülke kavuşuyorlar.

Bu kapsamda evini yeniletecek doğru ve güvenilir bir firma ya da müteahhit ile anlaşan ev sahipleri, eski evinin yerine 10 katı daha değerli bir konuta sahip olabiliyor.

Bir takım basın mensupları tarafından konu ile alakalı olarak yapılan haberlerde, İstanbul’daki ev sahiplerinin en çok pay aldığı bölge Kadıköy’ün Fikirtepe mevkisi. Kentsel dönüşüm çalışmalarının 5 yıl öncesinde başladığı Fikirtepe’de epey zamandır işi bilmeyen firmalar ve imar planlarında yaşanan aksaklıklardan dolayı müteahhitlerin bazıları evlerini teslim ederken, bazıları ise iflas etmek durumunda kalınca ev sahipleri mağdur oldu. Güvenilir ve işinin ehli olan müteahhit ve firmalarla anlaşan mülk sahipleri ise kentsel dönüşümden bir hayli karlı çıktı.

Kentsel dönüşümde karlı çıkan diğer bölgeler ise şu şekilde;

• Bomonti

Bu bölgede 100 metrekare alanı olan vatandaşa en az 2 adet daire düşüyor.

• Yenisahra

Bu bölgede evini kentsel dönüşüme sokan bir vatandaş 1 – 1,5 milyon lira değerinde bir eve sahip olabilecek.

• Fikirtepe

Fikirtepe’de 100 metrekarelik bir arsa payı olan kişi 2 milyon lira değerinde bir eve sahip olabilecek.

• Maltepe

Bu bölgedeki konutların metrekaresi 3 – 4 bin arasında değişirken manzaralı konutların metrekaresi ise 5 – 6 bin arasında değişiyor.

• Kadıköy

Kadıköy’de yeni inşa edilen evlerin metrekareleri 2 bin 800 ile 4 bin 500 dolar arasında değişiyor.

Kayseri’de gerçekleştirilen MÜSİAD İnşaat Sektörü ve Kentsel Dönüşüm Temalı Türkiye İstişare Toplantısı’na katılan Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, toplantı esnasında kentsel dönüşüm ile alakalı olarak bir takım açıklamalarda bulundu.

Bazı basın organları tarafından yapılan haberlere göre, Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, ülke genelinde mevcut bulunan pek çok yapının depreme dayanıklı olmaması sebebiyle, yenilenip dönüştürüleceğini açıkladı. Açıklamalarında inşaat sektörünün önümüzdeki dönemlerde oldukça canlı olacağını ifade eden Mehmet Özhaseki, bahsi geçen meseleye yönelik tüm ülke genelindeki inşaat sektörü kuruluşlarını bilgilendirmeye çalıştığını dile getirdi.

220 Milyar Dolarlık İş Pörtföyü Var

Program başlamadan önce bir takım basın mensupları tarafından, Irak Başbakanı el – İbadi’nin, yaşanan savaştan dolayı terk edilmiş olan bölgeleri Türk Müteahhitlerine kolaylık sağlayacağını iddia ettiği ve bu konu hakkında herhangi bir gelişme olup olmaması hakkında Bakan Mehmet Özhaseki’ye bir soru yöneltildi. Bakan Özhaseki ise bu soruya karşılık olarak, bu durumun ülkenin dış politikasını alakadar ettiğini, bu nedenle de Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Dış İşleri Bakanı tarafından gerekli tavrın sergileneceğini belirtti. Ülkenin dış siyaseti hakkında tek başına herhangi bir yön verme gibi durumun söz konusu olamayacağını, fakat yalnızca Irak’ta değil, dünyanın pek çok bölgesinde bu tarz imkanlar elde edebildiklerini de ifade etti. Kapıların açılıp iş yapabilme gibi bir durum söz konusu olursa, Türkiye’nin son dönemlerde inşaat sektöründe olağanüstü çalışma sergileyen bir ülke olması sebebiyle, böyle bir işin altından kolaylıkla kalkılabileceğini söyleyebileceğini de açıklamalarına ekledi.  Bunun nedenini de açıklayan Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, tüm dünyada inşaat sektörüne ait olan ilk 250 firma arasından neredeyse 50 firmanın Türk olduğunu, Türk firmaların başarılı bir şekilde iş yapabilme kabiliyetinde zirvede olduğunu ve şuanda ellerinde 220 milyar dolarlık bir iş portföyü bulunduğunu belirtti.

Prof. Dr. Kerem Alkin moderatörlüğünde gerçekleştirilen panele İnder Başkanı Nazmi Durbakayım, Artaş İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Çetinsaya, Konutder Başkanı Altan Elmas, Demir İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Hamit Demir, Sinpaş Yönetim Kurulu Başkanı Avni Çelik ve GYODER Başkanı Feyzullah Yetgin katılım sağladı.

Kanun Değişmeli!

2577 sayılı İdari Yargılama Kanunu’nun 7’nci maddesinin çok sıkıntılı olduğunu söyleyen Sinpaş Yönetim Kurulu Başkanı Avni Çelik, bu kapsamda düzenlemelerin yapılması gerektiğini, imar planının her ne kadar çok iyi olsa da sonrasında davaların açılabildiğini, bu nokta subjektif bir konu olduğunu, yabancı yatırımcıların bu maddeden ötürü yatırım yapmak istemediklerini, eğer düzenlemeler yapılırsa sorunların çözülebileceğini söyledi.

Herkes Müteahhit Olmasın

Türkiye’de bulunan inşaat müteahhidi sayısının 250.000 olduğunu söyleyen İnder Başkanı Nazmi Durbakayım, Avrupa’da bu rakamın 7.000 olduğunu, müteahhit sayısında nitelikli bir skalanın yakalanması gerektiğini, bakanlığın elemeler yapması gerektiğini söyledi.

Yalova’da gerçekleşen depremdeki binaları yapanların öldüklerini söyleyen Durbakayım, mirasçılarının hüküm giydiğini, ancak hataların tekrara düşmemesi için sektörde elemelerin yapılması gerektiğini söyledi.

Kentsel Dönüşüm Kanununda Düzenleme Yapılmalı

Kentsel Dönüşüm Kanunu’nda da düzenlemelerin yapılması gerektiğini söyleyen GYODER Başkanı Feyzullah Yetgin, Anıtlar Kurulu süreçlerine hız kazandırılması gerektiğini, yabancılara yapılan satışların ivedilik ile tamamlanması gerektiğini, oyunun şartlarının çok iyi bir şekilde belirlenmesi gerektiğini söyledi.

İlçe Belediye Başkanları Kentsel Dönüşüme Katkı Vermeli

İlçe belediye başkanlarının olacak bir sonraki seçimleri düşünmeye başladıklarını söyleyen ARTAŞ İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Çetinsaya, kentsel dönüşüm kapsamında kesinlikle ilçe belediye başkanlarının da katkı sağlaması gerektiğini, seçim kaygısını düşündükleri için kentsel dönüşüme tam anlamı ile destek vermediklerini söyledi.

Rezerv Alanlar Üretilmeli

Yapılan dönüşümlerin tüm paydaşlarının aynı çatı altında buluşturulması gerektiğini söyleyen KONUTDER Başkanı Altan Elmas, dönüşümün konu olduğu yerlere 2 katı kadar rezerv alanlarının verilebileceği önerisinde bulunarak, orta ve üst gelir gruplarına konut üretimlerinin yapılması gerektiğini, onların konut alım güçlerinin belli olduğunu, rezerv alanlarda orta gelir grubundakilere konutların yapılabilineceğini, emsallerde artış yapılmadan şehirlerin kentsel dönüşüme girmesi gerektiğini söyledi.

Belediyeler Destek Vermeli

Yaklaşık 1,5 senedir Kağıthane’de kentsel dönüşüm yapmaya çalıştığını söyleyen Demir İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Hamit Demir, bugüne kadar yapılan dönüşümlerde yüzde 63 seviyesinin üzerine çıkamadığını, hak sahiplerine ulaşabilmek adına Avusturya’ya gittiğini, il ile ilçe belediye başkanlarının bu konuda yardım etmeleri gerektiğini söyledi.

Florya’nın Şenlikköy Mahallesi’nde bulunan bir bina için açılan bu davada, 1985 yılında 3 arsa sahibinin bir müteahhit ile anlaşarak kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığı, 7 dairelik binanın inşaatı için 24 ay süre belirlenmesinin yapıldığını, müteahhitin binayı tamamlaması şartı ile arsa payının bir bölümünün devredileceği koşulları belirlendi. Bu koşullar ışığında arsa sahipleri tarafından devir işlemleri gerçekleşirken, inşaatın devam aşamasında müteahhit, sahip olduğu payı başka kişilere sattı. Projenin tamamlanması ile birlikte arsa sahiplerinin ve müteahhitin ev sattığı kişilerin binada oturmaya başlamasına rağmen binanın iskânı bulunmadığı belirtildi.

İlk Mahkeme 2009’da Açıldı

Aradan geçen 24 yıllık süre sonrasında müteahhit tarafından konut satılan Faik-Sultan çiftine karşı arsa sahipleri tarafından tapu iptal davası açıldı. 2009 yılında müteahhitin ayıplı mal teslim ettiğini öe sürülerek Bakırköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvuran arsa sahipleri, başvuru aşamasında müteahhit ile yapılan sözleşmenin iptali, iskân olmaması sebebiyle müteahhitten konut satın alan kişilerin tapularının da iptali talep edildi.

Davayı kabul eden mahkeme, müteahhitten konut satın alan aileyi halefi olarak görülmesine hükmederken, müteahhitin yapması gerekelnleri yapmaması sebebiyle arsa paylarından haklarının doğmasının mümkün olmadığını, bu payın da iptal edilme riskini göze alarak konut satın alma işlemini gerçekleştirdiklerini belirten mahkeme, önce sözleşmeyi, sonra da müteahhitten konut satın alan çiftin tapusunu iptal ederek, bahsi geçen arsayı sahiplerine devretti.

Yargıtay Kararı Onadı!

Müteahhitten konut alan çift, konuyu Yargıtay’a taşısa da Yargıtay 15. Hukuk Dairesi temyiz incelemesini yaparak yerel mahkeme tarafından alınan kararı onadı. Devam eden süreçte karar düzeltme yoluna gidilse de, kararda herhangi bir değişiklik olmadı.

AYM’den de Onay Gelince…

Devam eden süreçte Yargıtay sonrası konuyu AYM’ye taşıyan çift, 18 Temmuz 2014 tarihinde başvurusunu gerçekleştirdi. Geçtiğimiz günlerde AYM’den çıkan karar ise 5 kişilik heyetten 3 tanesinin, müteahhitten konut satın alan çiftin mülkiyet hakkının ihlal edilmediğine karar verdiği belirtildi ve çiftin tazminat talebi de geri çevrildi.

Arsa sahipleri tarafından mahkemenin 24 yıl sonra açılması sebebiyle binanın ekonomik ömrünü tamamladığını ifade eden muhalefet şerhini AYM’nin iki üyesi koydu. Arsa sahipleri tarafından dava açılmasının iyi niyetli olmadığını ifade eden üyeler, başvuruyu gerçekleştiren çiftin mevcut zararlarını tazminat etmelerinin zor olduğunu, söz konusu olan binanın da bir süre önce kentsel dönüşüme tabii tutularak yıkıldığını ve yeni bir bina yapıldığını ifade etti.

Güvenli Tapu Ortadan Kalkıyor Mu?

Müteahhitten konut satın alan çiftin avukatı Niyazi Çem, alınan bu kararın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşınacağını, tapu siciline güvenilerek, parasının ödenerek satın alınan dairelerin böyle bir karar ile ellerinden alınmasının, arsa sahiplerinin 24 yıl sonra dava açmasının dürüstülük ilkesine aykırı olduğunu ifade etti.

Konu ile alakalı yorumlama yapan Prof. Dr. Ethem Saba Özmen, alınan bu kararın tam bir hukuk garabeti olduğunu, fahiş bir hatanın bulunduğunu, bu karar ile birlikte Türkiye’deki güvenli tapu teriminin de ortadan kalkacağını, benzer sorun yaşayan yüz binlerce vatandaşın da sorun yaşayacağını kaydetti.

İnşaat ve gayrimenkul sektörü temsilcileri, arsa sahibi adına müteahhit firmalar tarafından gerçekleştirilen emlak vergisi, harç ödemeleri, su ve elektrik gibi harcamaların gider olarak gösterilememesinden yakınıyor. Sektörlerin temsilcileri, bu tarz harcamaların tekrar gider olarak gösterilmeye başlanılması için Maliye Bakanlığı’na çağrıda bulundu.

Özelgeler Müteahhitlerin Belini Büküyor!

Maliye Bakanlığı’nın büyük bir sıklık ile ‘özelge’ uygulaması yapması, gayrimenkul sektörü içerisinde önemli bir karışıklığı ortaya çıkartıyor. Kanunlarda değişiklik yapılmadan, özelgeler ile uygulamalarda önemli değişiklikler yapılıyor. Kat ve hasılat payı ile alakalı inşaat işlerinin özelge ile yapılan değişikliklerden bıkkınlık geldiğini belirten sektör temsilcileri, arsa yükünün müteahhit firmaları için hafifletilmesi adına eski sisteme dönülmesi adına öneride bulundu.

İnşaat sürecinde arsa sahibi adına müteahhit firmaların ödemelerini yaptığı emlak vergisi, harç, ruhsat, su, elektrik, belediye ödemeleri gibi ödemelerin Vergi Usul Kanunu’nun 3/B maddesi kapsamı ile, inşaatı gerçekleştiren şirketin yaptığı harcamalar arasında tekrar gösterilmesine olanak sağlanması talep edildi.

Uygulama Yakın Geçmişte Yürürlükteydi!

Yakın geçmişte talep edilen uygulama yürürlükteydi. Maliye Bakanlığı, arsa sahipleri adına müteahhitlerin gerçekleştirdiği ödemelerin sözleşmenin kapsamında yer alması ve ödemelerin belgelendirilmesi ile birlikte müteahhit gideri olarak kabul ediyor ve KDV’de indirim yapılmasına imkân tanıyordu. Lakin vergi mevzuatlarında değişiklik yapılmadan Maliye Bakanlığı tarafından verilen özelgeler ile birlikte görüş değişikliği yaşanması adına bu uygulama yürürlükten kaldırılarak bu tarz ödemelerin gider olarak kabul edilmemesi sağlandı.

Sektör yetkilileri, vergi kanunları ile kabul edilen haller içerisinde yer almayan bu sözleşmelerin vergi daireleri ile alakası olmadığının kabul edilmesi ile birlikte fatura ya da benzeri belgelerin arsa sahibi adına düzenlenmesi halinde gider olarak kabul edilmemesi ve KDV indiriminin gerçekleşmemesi hükmünün getirilmesinin sektördeki maliyetleri önemli ölçüde şişirdiğini ifade ettiler.

Devam eden süreçte Maliye Bakanlığı’nın bir uygulama getirdiğini, bu uygulama ile birlikte arsa sahibi için yapılan emlak vergisi, ruhsat, harç, su, elektrik, belediye gibi ödemelerin arsa sahibi tarafından müteahhit firmaya fatura edildiğini ifade eden sektör yetkilileri, bu uygulamanın da kısa bir süre uygulanması sonrasında özelge ile kaldırıldığını aktarıldı.

Harcamalar Arsa Sahibinin Değil, Müteahhidin!

Yapılan özelge değişiklikleri ile birlikte müteahhitlerin arsa sahipleri adına gerçekleştirdikleri tüm harcamaların mali bir külfet olarak ortaya çıktığını aktaran sektör yetkilileri, yapılan harcamaların arsa sahibi tarafından değil, müteahhit tarafından gerçekleştiğini, bu bağlamda bu harcamaların da gider olarak gösterilmesi gerektiğini vurguluyor. Müteahhitlerin safi gelir ve kazancının dikkate alınması konusunda talepte bulunan gayrimenkul sektörü temsilcileri, Vergi Usul Kanunu’nun 3/B maddesinde yer alan ‘Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti her türlü delille ispatlanabileceği hükme bağlanmıştır’ maddesini hatırlatıyor.

Sözcü gazetesinin ekonomi yazarları arasında yer alan Erdoğan Süzer, bugün hazırladığı haberde, büyük müteahhitlerin mega projelerde faydalanmak için özel bir fon ya da sigorta sistemi talep ettiğini belirtti. İnşa edilen mega projeler için tahsilat sürecinde risk yaşamak istemeyen müteahhitlerin, güçlü bir garanti fonu bekledikleri aktarıldı.

Ülke genelinde otoyol, havalimanı, köprü gibi büyük projelerde üstlenici olarak görev alan müteahhitler, devlet tarafından sunulan garantilere ek olarak özel bir fon ya da sigorta sistemi kurulmasını talep ediyorlar. Devlet tarafından yapılacak ödemelerin sağlama alınması adına yapılan bu talep konusunda, devlet cephesinden henüz bir cevap verilmiş değil.

Devlet, mega projelerde devlet kaynaklarını kullanarak devlet işçilerine inşa ettirmek yerine; ihaleler düzenleyerek projeleri özel sektöre devrediyor. Yapılan ihaleler; yap – işlet, yap – işlet – devret, yap – kirala – devret gibi Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) adı verilen yöntemlerle gerçekleştiriliyor. Süzer’in haberine göre, bu güne kadar yapılan projelerin sözleşme değeri 123 milyar Dolar’ı aşmış durumda.

Bahsi geçen bu mega projeler için, müteahhitler devlet ile yaptıkları anlaşma bağlamında köprü, tünel ve karayolu gibi yapılar için araç geçiş garantisi, hastane inşaatları için hasta garantisi, elektrik santralleri için de elektrik alım garantisi temin ediyorlar. Bu garantilerin gerçekleşememesi halinde ise devlet hazinesinden müteahhit firmalara ek ödeme yapıyor. Yani devlet, verdiği garantiyi yerine getiremediği için kendi kendine ceza kesiyor da denilebilir.

Süzer, devlet tarafından uygulanan bu sistemin de Dolar kuru üzerinden gerçekleştirilmesi sebebiyle enflasyon ya da kur artışının müteahhitlerin işine yaradığını, Türkiye ekonomisinin olası bozulma hallerinde müteahhitlerin daha çok para kazandığını ifade ediyor.

Mega Projeler İçin Tahsilat Süresi 20-25 Yıl!

Mega projeleri üstlenen müteahhitler, gerçekleştirdikleri inşaatlar için 20 – 25 yıllık bir tahsilat süreci yürütüyorlar. Bu süreci ‘riskli’ olarak tanımlayan müteahhitler ise, devletten daha güçlü bir garanti talep ettikleri belirtiliyor. Türkiye Müteahhitler Birliği tarafından düzenlenen basına kapalı toplantıda Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci’ye bu talebin iletildiği belirtilirken, KÖİ kapsamında oluşan alacaklar için sigorta uygulaması yapılmasının ya da mega projeler için müteahhitlere ödeme yapabilecek bir özel fonun kurulmasını talep ettikleri belirtiliyor.

Müteahhitler tarafından talep edilen bu sistemin hükümet tarafından uygulamaya konulması halinde ise ortaya bir de sigorta prim yükü çıkıyor! Eğer hükümet, bu uygulama için sigorta primi yerine özel bir fon kurulmasını tercih ederse de, bu durumda da vatandaş ihtiyaçları ve müteahhit alacakları için çift bütçe riski baş gösterecek.

Alacaklar Hazine Garantisi Altında!

İnşa edilen mega projeler için müteahhit firmalar yapılacak ödemeler hükümet tarafından Hazine garantisi altına alınmış durumda. Bu uygulama gereğiyle de inşa edilen yapıların kira ödemeleri, elektrik alımı, araç geçiş garantisi, hasta garantisi gibi durumların ödemeleri, devlet tarafından toplanan vergilerden kesilerek bütçe yolu ile müteahhit firmalara aktarılacak. Yapılacan sözleşmeler uzun vadeli olacağı için, hükümetin değişmesi halinde de ödemeler olduğu şekilde devam edecek. Mega projeler için yurtdışından temin edilen ve hazine garantisi ile sağlanan döviz kredilerinin de yüklenici firmalar tarafından ödenmemesi halinde bu borç da devletin omuzlarına yüklenmiş olacak.

Sözcü gazetesinde Erdoğan Süzer’in yaptığı açıklamaya ise şuradan ulaşabilirsiniz.

http://www.sozcu.com.tr/2017/ekonomi/mega-muteahhitlere-proje-garantili-fon-1964058/

2000’li yıllar ile geniş bir yelpazeye yayılmaya başlayan kat karşılığı proje geliştirme stratejisi; hem her ne kadar arsa sahibi ve hem de müteahhit için kârlı bir görünüme sahip olsa da, sektör içerisinde bazı sorunların da baş göstermesine ortam yaratmaya başladı. Özellikle arsa sahipleri, projelerin bitmesi ile birlikte paylarına düşen konutları, müteahhit ya da yüklenici firma tarafından belirlenen fiyatların altında satışa çıkartması; hem müteahhitlerin, hem de projeden daire satın alan diğer vatandaşların zor duruma düşmesine ortam yaratıyor.

Sektörde markalı konut üretimi gerçekleştiren firmalar, arsa sahibi ile imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesine, arazi sahiplerinin, projenin yasal tamamlanma süreci olan 36 aylık süre zarfında herhangi bir konut satışı yapmalarının önüne engel koymaya başladı. Bu durum, bir çözüm olarak görünse de, sürenin dolması ile düşük fiyatlı yapılan satışlar, bu sefer de projeden daire satın alan diğer gayrimenkul yatırımcıları için can sıkıcı bir hal alıyor. Aynı zamanda bazı müteahhitler de, kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanması ile birlikte arazi sahiplerinden sahip oldukları daireleri satın almaya çalışıyor.

İnşaat Tamamlandığında Müteahhitin Zarar Etmesi Yüksek İhtimal!

Projelerin devam ettiği süreç içerisinde hem yatırım amacıyla daire satın alanlar, hem de sözleşmelerindeki şart gereği inşaatın bitmesini beklemek zorunda olan arsa sahipleri; inşaatın tamamlanması ile birlikte dairelerin satışına başlamaları ile birlikte üçlü rekabeti ortaya çıkartan bir kulvar oluşturmuş oluyor. Hem müteahhit, hem yatırımcı, hem de arsa sahibinin yapmaya çalıştığı satışlar, genellikle üç tarafında zarar etmesi ile sonuçlanıyor.

Konu hakkında açıklama yapan Aremas Gayrimenkul Genel Müdürü Vedat Aslan, müteahhitlerin arsa sahipleri ile yaptıkları anlaşmalarda uygulanan proje bitimine kadar satış yasağı uygulamasının, arsa sahibinini bu etmenin dışına çıkması halinde ceza aldığını belirtirken, aynı zamanda arsa sahibinin nakit ihtiyacı oluşması halinde arsa sahibine ait dairelerin satış ofisi vasıtasıyla satılmasına ya da müteahhit tarafından belirli bir ücret karşılığında satın alınmasına da ortam yaratıldığını belirtti. Bu durumun, arsa sahibi tarafından belirlenen fiyat ile piyasaya çıkılmasının engellenmesine yardımcı olduğunu belirten Aslan, bu uygulamanın mali gücü yerine olan firmalar için kolay olduğunu, lakin tecrübesi düşük ve sözleşme imzalama işlemini yapmayan müteahhitler için oldukça sorunlu bir süreç olduğunu belirtti.

Arsa sahibi ile yapılan bu sözleşme sayesinde, müteahhit tarafından inşası tamamlanan binada arsa sahibine kalacak olan daireler belirlenerek, geriye kalan bağımsız bölgeler ise müteahhide kalmış oluyor.

Müteahhit yapacağı inşaatta kendisine düşen bağımsız daireleri, inşaatı tamamlamadan satışını gerçekleştirebiliyor. Bu durumda yapılan sözleşmeye ise, müteahhit daire satış sözleşmesi adı veriliyor.

Yapılan bu müteahhit daire satış sözleşmesi sayesinde, alıcı tarafından, konut amacıyla almayı planladığı gayrimenkulün satış bedelini önceden peşin mi yoksa taksitle mi ödeyeceği belirlenip, satıcı tarafından ise, gayrimenkulün satış bedelinin bir kısmı ya da tamamı ödenmesi halinde gayrimenkulü alıcısına teslim etmeyi kabul etmiş olduğu anlaşılıyor.

Müteahhit, Sözleşmede Yer Alan Şartlara Uymak Zorunda!

Binanın inşası sırasında müteahhidin, sözleşmede yer alan kurallara uyma zorunluluğu mevcut bulunuyor. Müteahhidin inşasına başladığı binayı, sözleşmede yazılı olan maddelere uygun olacak şekilde inşa etmesi ve inşaata zamanında başlayıp yine zamanında bitirmesi gerekiyor.

Fakat bazen müteahhitler tarafından, bazen de hak sahipleri tarafından bir takım problemlerle karşılaşılabiliyor. Hatta bazen müteahhitler iflas edebiliyor ya da ortadan kaybolabiliyor. Peki, müteahhidin iflas etmesi durumunda ne yapmak gerekiyor?

Müteahhidin iflas etmesi ya da ortadan kaybolması gibi durumlarda, sözleşmeye imza atan 3. Şahıslar, üzerinde inşası yapılan arsa sahibi ile karşı karşıya gelebiliyor. Bu gibi durumlarda ise arsa sahibi, müteahhidin iflas etmesini bahane göstererek, imzalanmış olan sözleşmenin iptal edilmesini talep edebiliyor.

Ayrıca bu tarz durumlarda 3. Şahıslar tarafından hak sahipliği nedeniyle arsa sahibi için de hukuki süreç başlatılması mümkün oluyor. İnşaatına başlanmış fakat tamamlanamamış bu çalışma nedeniyle, arsa sahibinin sebepsiz zenginleşmesi adına dava açılabiliyor.

Tüm bunlardan başka her iki taraf, yani arsa sahibi ve sözleşmede imzası bulunan 3. Şahıslar, müteahhide karşı olup dava açabiliyorlar. Davada karar verilecek ilam sonucunda, yüklenici için netleşecek olan alacak adına yapılacak takipte, yüklenicinin arsa sahibi tarafından sebepsiz zenginleşmesine yararlı ve mecburi olan masraflar alacağına, haciz konulma imkanı sağlanıyor.

Öncelikle satış vaadi sözleşmesi, noter tarafından yapılan, alıcı ve satıcının karşılıklı olarak, belirlemiş oldukları bir bedel karşılığında, gayrimenkulün satışını sağlamak ve alıcının da bu gayrimenkulün bedelinin ödemek adına, tapu sicil memurunun şahitliği ile her iki tarafın vaatleri ve taahhüt beyanlarını içeren bir sözleşmedir. Bu sebeple satış vaadi sözleşmesi alıcı ve satıcı için büyük önem taşımaktadır.

Gayrimenkul satışlarında bir ön sözleşme niteliği taşıyan bu satış vaadi sözleşmesi için bir takım şartlar bulunuyor. Bu şartların en başında, sözleşmenin bir noter huzurunda gerçekleştirilmesi yer alıyor. Ayrıca satış bedelinin ve ödeme şeklinin belirlenmesi ve tapuya şerh koyulması şartı da bulunuyor. Tapuya şerh koyulmasından sonra ki beş yıl içerisinde satış, ipotek ve haciz benzeri herhangi bir işlem yapılamaması,  beş sene dolduktan sonra ise yapılan sözleşmenin hiçbir hükmü kalmaması şartları da yer alıyor. Bunların yanında bir de alıcı ve ya satıcının vazgeçmesi gibi bir durum söz konusu olduğunda uygulanabilmesi için cezai bir şart koyulması da gerekli görülüyor.

Söz konusu gayrimenkulü alacak olan taraf, yaptıkları satış vaadi sözleşmesine dayanarak kendi tarafından asıl satışın gerçekleştirilmesini talep etme hakkına sahip bulunuyor. Bu durumda da satıcının bu talebi kabul etmesi gerekiyor. Aksi halde alıcı mahkemeye başvurarak adına tescil ettirebiliyor.

Ayrıca satış vaadi sözleşmesinde, her iki tarafın fotoğraflarının bulunması ve noter tarafından mühürlenmesi şartı da aranıyor.

Müteahhit Yapılan Satış Vaadi Sözleşmesi Vaadinden Cayabiliyor mu?     

Müteahhit satış vaadi sözleşmesi, alıcının konut amacıyla bir gayrimenkulün satış ücretini öncesinde veya taksit imkânı ile ödemeyi, satıcının ise, satış bedelinin tümü ya da bir kısmı ödendiğinde, söz konusu gayrimenkulü alıcıya teslim etmeyi kabul ettiğine dair yapılan bir sözleşmedir.

Müteahhit satış vaadi sözleşmesi içerisinde, alıcı ve satıcının sahip olduğu hak ve sorumluluklara da yer veriliyor. Bununla birlikte müteahhitler, yapmış oldukları binalardan kendilerine kalan daireleri istedikleri gibi satma hakkına sahip oluyorlar.

Ayrıca müteahhit tarafından henüz yapımı tamamlanmamış olan binalarda yer alan dairelerin satışı, satış vaadi sözleşmesi ile gerçekleştirilebiliyor. Peki, müteahhit yapmış olduğu bu satış vaadi sözleşmesinden cayabilme hakkına sahip midir?

Müteahhidin elbette ki satış vaadi sözleşmesinden cayma hakkı bulunuyor. Fakat bu gibi durumlar için sözleşmede yer alan cezai şart uygulamasını yerine getirmesi de gerekiyor. Satış vaadi sözleşmesinde yer alan bu cayma gibi durumlar için tazminat ödenmesine dair hüküm, Borçlar Yasası’nda zamanı belli olmayıp, tamamen ceza niteliği taşır. Bu demek oluyor ki alıcı, müteahhidin cayması halinde, mahkeme yoluyla isterse vaadin yerine getirilmesini, isterse de ceza bedelinin ödenmesini talep edebilir. Satıcı ise, ceza bedelini ödeyerek, kendi sorumluluğunu yerine getirmekten kurtulmuş olmaz.

Önceden projesi kabul gören yapılar için daha sonrası da bir değişiklik yapılırsa, değişikliğe gidilen yapılar için yapı oturma izni verilmez. Ayrıca Yapı Oturma İzin Belgesi, gayrimenkul hangi bölgeye yapıldı ise, o bölgenin bağlı olduğu belediyelerin imar biriminden tahsis edilir.

Yapı oturma izni alabilmek için bir takım şartların yerine getirilmiş olması gerekiyor. Yapının iskân ruhsatı alınabilmesi için öncelikle, müteahhit tarafında izinli bir şekilde inşasına başlanan yapının tamamlanmış olması gerekir. Bu inşa süresi için de, izin yani ruhsat alındığı zamandan itibaren 2 yıl içerisinde herhangi bir bahane olmaksızın yapının inşaatına başlamış olmak ve inşaatı 5 yıl dolmadan tamamlamış olmak şartı yer alıyor.

Yapı Oturma İzni Nasıl Alınır?  

Gayrimenkulün bağlı olduğu belediyelerin imar biriminden alınan bu yapı oturma izni belgesi için, belgeye alacak olan müteahhitte, gerekli görülen bir takım evrakların tamamlanması şartı bulunuyor. Yapı oturma izni belgesi için tamam olması gereken evraklar arasında, tapu kaydı bilgileri, yapılan bu projenin adına SSK’dan alınmış Borcu Yoktur belgesi, Emlak/Çevre Temizlik Vergisi Yoktur belgesi, Dış Kanal (İZSU) Belgesi, Vergi Dairesi’nden alınmış ilişki kesme belgesi gibi belgeler yer alıyor. Ayrıca Yangın Tesisat Raporu (dosyanın içeriğinde İtfaiye Dair Başkanlığı’ndan onaylı yangın söndürme algılama ve tahliye etme projeleri bulunuyorsa), sığınak raporu(ayrı bir sığınak alanı yapılmış binalar için)da şartlar arasında bulunuyor.  Cephe fotoğrafları (13 – 18 mm olacak şekilde), Telekom Olur Yazısı, Proje Müellifleri Raporu, Yapı Denetim Kuruluşu’ndan alınan Rapor ve Yapı Oturma İzni Belgesi İstemini barındıran bir dilekçe gibi belgeler de yer alıyor.

Bunların yanında ayrıca yapı oturma izni alınacak olan yapıda bir asansör bulunuyorsa, ek olarak alınması gerek başka evraklarda şart koşulur. Asansörlü binalar için TSE Belgesi, Garanti Belgesi, 4 adet Muayene Raporu, Muayene Fişi, Mühendislere ait SMM Belgeleri ve Uygulama Projeleri de gerekli görülen evraklar arasında yer alıyor.

Yapı oturma izni belgesi alabilmek için söz konusu olan tüm evrakların tamam olması gerekli görülüyor. Aksi takdirde yasal olarak oturma izni belgesi verilmiyor. İzin belgesi bulunmayan yapılar içinse, cezai işlemler uygulanıyor.