Yapılan açıklamalara göre kira artış oranı kapsamsında ev sahipleri kiracılarına Eylül ayında zam uygulaması yapabilecek.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bu sabah itibar ile 2021 Ağustos dönemine ait olan enflasyon rakamlarını açıkladı. Açıklanan bu rakamlara göre Eylül ayı itibari ile ev sahipleri tarafından kiracılara uygulanacak olan kira artış oranları da belli oldu. İşte Eylül ayında uygulanacak olan kira zam oranı…

Kiracılar için Artış Oranı Yüzde 15,15 Oldu

Bu yılın Eylül ayında uygulanacak olan kira zam oranları belirlendi. Kira artış hesaplamalarında esas alınan enflasyon rakamları, bu sabah itibari ile Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklandı. Enflasyon rakamları açıklandı. Enflasyon ağustosta yıllık yüzde 19,25, aylık yüzde 1,12 arttı.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, eylül ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında ise tüketici fiyatları yüzde 15,78 arttı. Yurt içi üretici fiyatları ise (Yİ-ÜFE) yıllık %45,52, aylık %2,77 arttı.

TÜİK tarafından açıklanan bu kira artış oranı yalnızca konut için geçerli kılınıyor. İş yerleri sahiplerinin kiracılarına uygulayacağı zam oranlarını bu rakam üzerinden uygulaması zorunlu kılınmıyor. 2021 yılına kadar geçerli olan iş yeri serbestisine göre iş yeri sahipleri kiracısı ile sözleşmede hangi oran üzerinden anlaşma sağladı ise, o oranda artış yapması gerekiyor. Sözleşmede herhangi bir oran belirtilmemesi halinde ise mülk sahibi dilediği kadar zam yapabiliyor.

Kira Zammı Hesaplaması

2021 Eylül döneminde gerçekleştirilecek olan bir kira artışına hesaplama ile örnek gösterilecek olursa:

2019 yılının Eylül ayından 2021 yılının aynı ayına dek tahsil edilen kira bedeli 1000 TL iken, 1 yılını dolduran kiracılara uygulanması gereken zam oranı yüzde 15,78’dir. Buna göre, Yüzde 15,78’lik zam miktarı 157,8 TL zam bedeli civarına olurken, 2021 Eylül ayı itibari ile ödenmesi gereken yeni kira bedeli 1.157,8 lira TL’dir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, söz konusu olan bu durum karşısında, kira akdinde kira bedelini neye göre artırılacağına dair bir maddeye yer verilmemesinden ötürü, mülk sahibinin tek taraflı olarak Üretici Fiyat Endeksini (Yİ – ÜFE) esas alarak gerçekleştirmiş olduğu kira zammını ödemeyen kiracının tahliye edilemeyeceğin hükmetti.

Yozgat’ın Yerköy ilçesinde evini belli bir süre için kiralayan bir mülk sahibi, kiracısı ile gerçekleştirmiş olduğu kira akdinde, kira bedelinde neye göre zam yapılacağı hakkında ilgili bir maddeye yer vermedi.

Ancak geçen bir yılın ardından Üretici Fiyat Endeksine göre kira zammı uygulamayı talep eden mülk sahibi, kiracının bu zam oranını ödemeyi reddetmesi üzerine evi boşalması adına mahkemeye müracaat etti. Mülk sahibi, davalının kira bedelinde artışa gitmediğini, yıllık olarak ödenen farkın ödenmesi adına ihtarname iletildiğini, fakat buna rağmen kiracının bu farkı ödemeye yanaşmadığını iddia ederek, kiracının temerrütten ötürü tahliyesine karar verilmesini mahkemeden talep etti. Kiracı ise savunmasında, kira sözleşmesinde bunun ile alakalı olarak herhangi bir maddenin bulunmadığını, dolayısıyla davanın reddedilmesini talep etti.

Yargıtay Mahkemenin Kararını Bozdu

Yerköy Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından, kiracının tahliyesine karar verilirken, kiracı bu kararı temyiz etti. Bunun üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi kiracıların yararına bir karar vererek, yerel mahkemenin kararını bozdu.

Söz konusu kararda, kira sözleşmesinin sonlandırılma nedenlerden birinin kiracının temerrüdü olduğu ve kira bedelini ödenmemesi ya da geç ödenmesi halinde sözleşmenin feshedilmesinin şeklinin ve şartlarının Türk Borçlar Kanunu’nda belirtildiği ifade edildi.

Bunun ile beraber sözleşmede kira artış oranına dair herhangi bir madde yer almamasını ve davacının ÜFE’ye göre artış yapılabileceğini ispat edememesi nedeniyle, sözleşmedeki 350 TL kira bedelinin kabulü gerektiği belirtildi. Hal böyle olunca, mahkeme tarafından davanın reddine karar verilmesi gerekirken onaylandığı, yazılı biçimde karar verilmesinin doğru bulunmadığı ve bozulduğu da ifade edildi.

Nisan Döneminde Konut Kiracısına Yüzde 15,35 Oranında Zam Yapılacak

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) enflasyon rakamlarını açıklaması ile beraber, 2018 Nisan döneminde konut sahipleri tarafından kiracılarına uygulanacak olan kira artış oranı belirlendi. TÜİK’in açıklamış olduğu ÜFE’ye göre bu ay içerisinde kiracılara uygulanacak olan zam oranı yüzde 15,35 civarında gerçekleştirilecek.

İşyeri Kiralarında Zam Oranı 2020’den Sonra ÜFE’ye Göre Olacak

Bilindiği üzere konut ile dükkan kiracıları adına uygulanacak olan zam miktarı birbirlerine göre daha farklı hesaplanıyor. İlgili kanuna göre konut kiracısı için ÜFE oranları esas alınarak kira artışı gerçekleştirilirken, dükkan kiracısı sözleşmeye bağlı kalınarak mülk sahibinin takdirine göre kira artışı gerçekleştiriliyor. Dükkan kiracılarına uygulanacak olan kira artışı adına ÜFE mecburiyeti ise 2020 yılı itibari ile geçerli kılınacağı belirtiliyor.

İlgili kanunda konuya ilişkin herhangi bir maddeye yer verilmemesine karşın Yargıtay tarafından alınan karar göre, kira zammı adına yapılan hesaplamalarda, ÜFE oranlarından son 12 aylık ortalama esas alınarak kira artışı uygulanıyor. Konut sahipleri söz konusu bu hesaplamanın üzerinde bir kira artışı gerçekleştiremiyor. Yapmış olması durumunda ise kiracı bu duruma itiraz etme hakkına sahip oluyor.

12 Aylık Ortalama Yüzde 15,35 Olarak Gerçekleşti

3 Nisan Salı, yani bugün itibari ile TÜİK tarafından açıklanan rakamlara göre, Yİ-ÜFE etçiğimiz ay, Şubat dönemine kıyasla yüzde 1,54 oranında, 2017 Aralık dönemine kıyasla yüzde 5,29 oranında, 2017 yılının aynı dönemine kıyasla yüzde 14,28 oranında ve 12 aylık ortalamaya kıyasla yüzde 15,35 oranında yükseliş kaydetti.

Açıklanan bu rakamlara göre konut kiracıları için mülk sahiplerinin uygulayacağı zam oranı yüzde 15,35 civarında olacak. Örneğin; söz konusu bu oran esas alınarak bin TL kira ödemesi gerçekleştiren kiracının bu aydan itibaren ödemesi gereken kira miktarı bin 153,5 TL olacak.

Kira artış hesaplaması yapılırken esas alınan enflasyon oranları u sabah itibari ile Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklandı. TÜİK’in her ayın 3’ünde açıklamış olduğu enflasyon rakamları ile beraber 3 Ocak Çarşamba günü, yani bugün itibari ile de konutlar için tahsil edilen kiralara ne kadar kira zammı uygulanacağı da belli olmuş oldu. Söz konusu olan bu rakamlar tüm ekonomi piyasaları tarafından da beklenirken, kısa süre önce açıklandı. 2018 yılının ocak ayından itibaren tüm yıl boyunca geçerli olacak kira artış oranları, açıklanan bu 2017 Aralık ayı enflasyon rakamları ile netleşmiş oldu.

12 Aylık Ortalama Kira Artış Oranını Belirleyecek

Geride bıraktığımız yılın son enflasyon rakamları Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanmasının akabinde netleşirken, söz konusu bu rakamlardan Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi’nin açıklanmış olması ile beraber de konut kira artış oranları hesaplaması artık gerçekleştirilebilecek. Böylece 2018 Ocak tarihi başlangıç olup, bir sonraki yılın aynı dönemine kadar geçerli olacak kira zammı belirlenerek kira sözleşmesinde uygulamaya konulabilecek.

Bugün açıklanan söz konusu bu verilere göre, Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ – ÜFE) 2017 yılının Kasım ayına kıyasla Aralık ayında 1,37 oranında, 2016 yılının Aralık ayına kıyasla yüzde 15,47 oranında ve toplam bir yıllık sürenin ortalamasında ise yüzde 15,82 oranında artış  kaydetti.

2018 Ocak Ayı Kira Artış Oranı 15,82 Oldu

Buna göre, 2018 yılının Ocak ayı itibari ile uygulanacak olan kira artış oranı da belli olmuş oldu. Bir yıl boyunca uygulanacak olan kira artışı için 12 aylık Yİ – ÜFE oranları baz alınacak, yani 2018 Ocak ayından 2019 Ocak ayına kadarki kira artış oranı yüzde 15,82 olarak uygulanacak.

Enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla beraber, kiracısı olup zam yapacak ev sahipleri ve kirada oturup kirası zamlanacak olan vatandaşlar, açıklanan bu rakamlar ile hesaplama yaparak kira zammını uygulamaya koyacaklar.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından, bu yılın Kasım ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasın ardından, Yİ – ÜFE, yani Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi ile beraber konut kira artış hesaplaması yapılır ve kira sözleşmesinde 2017’nin Kasım ayı başlangıç olarak kabul edilir. Bir sonraki yılda da uygulanacak olan kira artış oranları kira sözleşmesine kaydedilerek geçerli kılınır. Yapılan bu uygulamalar sayesinde, ev sahiplerinin kiracılarına uygulayacağı zam oranı Kasım 2017’den, Kasım 2018’e kadar belirlenmiş olur.

Kira Artış Oranı Neye Göre Hesaplanır?

Kira zammı 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Borçlar Kanunu’nda belirlenen esaslara göre hesaplanır. Söz konusu kanunun 344’üncü maddesinde belirtilen esaslara göre, kira kontratlarının yenilenmesi gereken ayda yapılacak olan zam, önceki yılın Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanmış olduğu ÜFE artış oranının üzerine çıkmayacak şekilde belirlenir.

Hesaplama Nasıl Yapılır?

Her ne kadar kira artış oranı hesaplaması Yeni Borçlar Kanunu’nda belirtilmese de, bu konuda Yargıtay tarafından verilen bir karar mevcut bulunuyor. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi tarafından alınan bu karara göre, kira artış oranları, bir önceki yılın Üretici Fiyat Endeksine (ÜFE), yani on iki aylık fiyat ortalamasına göre hesaplanması gerekiyor.

2017 Kasım Kira Artış Oranı

TÜİK’in bu sabah itibari ile açıklamış olduğu Ekim ayına yönelik rakamlar kira artış oranını belirleyecek. İçerisinde bulunduğumuz ay için ev sahipleri tarafından kiracılarına uygulanacak olan zam oranı, işte bu rakamlara göre belirlenecek…

Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) aylık olarak yüzde 1.71 oranında arttı.

Geride bıraktığımız Ekim ayında, Eylül ayına kıyasla yüzde 1.71, 2016 yılının Aralık ayına kıyasla yüzde 11.66, yüne 2016 yılının Ekim ayına kıyasla 17.28 ve son olarak 1 yıllık ortalamaya kıyasla 14.47 civarında artış yaşandı.

Kira sözleşmesinin süresinin sona ermesi ile birlikte Eylül ayı içerisinde kira kontratını yenileyecek olan kiracılara ev sahipleri tarafından uygulanacak kira zammı belirlendi. Bir önceki sözleşme tarihinde mevcut olan üretici fiyat endeksinde yaşanan artışı geçmemek koşulu ile uygulanabilen kira zam oranı, kiracı ile ev sahibi arasında bir anlaşmanın yapılmamış olması halinde kira bedelinin üretici fiyat endeksinden az olacak bir oranda zamlanması uygun olarak belirtiliyor.

2017 Eylül Kira Zammı Oranları

Yurt içi üretici fiyat endeksi olan Yİ-ÜFE, 2017 yılının Ağustos ayı itibariyle, Temmuz ayına oranla yüzde 0,85 oranında, 2016 yılının Aralık ayına oranla ise yüzde 9,52 oranında artış gösterdi. 2017 Yılının Ağustos ayı ile 2016 yılının Ağustos ayı karşılaştırıldığında ise yüzde 16,34’lük bir artış, on iki aylık ortalamalar göz önüne alındığında ise yüzde 12,05’lik bir artış söz konusu.

Bu veriler göz önüne alınarak kira zam oranı hesaplandığında ise Eylül ayı içerisinde kira kontratını yenileyen kiracılar için en fazla yüzde 12,05 oranında zam uygulaması gerçekleştirilebilecek.

Örnek Kira Zammı Hesaplaması

Kira kontratının 2017’nin Eylül ayı itibariyle sonlanması ile birlikte yeni kontrat imzalayacak olan kiracılara, ev sahipleri tarafından uygulanabilecek maksimum kira zammı oranı yüzde 12,05 oranında gerçekleşecek. Bu oran ile birlikte mevcut kira bedeli 1.000 Türk Lirası olan kiracılara yapılacak zam 120,5 Türk Lirası’na tekabül etmek ile birlikte yeni dönemde kira bedeli 1.120,5 Türk Lirası’na çıkacak. Mevcut Kira bedeli 1.500 Türk Lirası olan kiracıların yeni dönemde ödeyecekleri kira tutarı ise 1.680,75 Türk Lirası’na tekabül edecek.

Detayları ile bir kira zammının nasıl yapılacağını incelemek isterseniz, aşağıda yer alan ilgili haber bölümünden konut kira zammı nasıl hesaplanır başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Bu oranlar, mülk sahipleri tarafından uygulanabilecek maksimum zam oranları olmak ile birlikte, bir önceki kira sözleşmesinde zam oranının belirtilmiş olması halinde ev sahipleri, sözleşmede yazan zam oranını uygulamak ile yükümlü olacaklar.

Konuya en iyi şekilde vakıf olabilmek adına ilk etapta ‘kiralama’ kelimesini tanımak ile başlayalım. Bir gayrimenkul üzerinde belirli bir süreçte, belirli şartlar altında ve bir bedel karşılığında geçici olarak kullanım hakkına sahip olma durumuna kiralama adı verilir.

Kiralama işleminde gerek mülk sahibinin, gerekse kiralayan kişinin tüm haklarını koruma altına almak esas alınır. Bu nedenle de her iki taraf, hakların yazılı olduğu bir kira sözleşmesi imzalar. İmzalanan bu sözleşme ile hem kiracı hem de mülk sahibi üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmek mecburiyetindedir.

Genellikle gayrimenkul kiralama işlemlerinde en çok merak edilen konular belli başlı konulara kısa kısa değinerek bilgi sahibi olmanızı sağlamaya çalışacağız.

Ortalama Kira Bedeli Nedir?

Bir konutun kira bedeli genellikle satış bedeli üzerinden hesaplama yapılarak belirlenir. Söz konusu olan oran 200’de 1 ya da 180’de 1 olacak şekilde gerçekleştirilir. Örneğin 250 bin TL’ye alınmış olan konut ortalama 1300 TL gibi bir bedel karşılığında kiraya verilebilir. Elbette ki bu oranlar, gayrimenkulün bulunduğu konuma göre de değişiklik gösterebilir.

Yıllık Kira Zammı Neye Göre Belirlenir?

Konut kira bedellerinde gerçekleştirilen zam, artışın gerçekleştirileceği aydan bir önceki ayın Üretici Fiyat Endeksi’nin bir yıllık ortalamasına göre hesaplanarak belirlenir. Mülk sahibi bu oranlara eşit ya da daha az bir oran ile zam yapabilir.

5 Yıllık Kiralamada Zam Nasıl Yapılır?

Eğer ki kira sözleşmesini 5 senelik olarak gerçekleştiriyorsanız ve 5 yılın ardından sözleşmeyi yenileme gibi bir durum söz konusu ise, yine kira zammı TÜFE oranına göre hesaplanarak belirlenir.

Yabancı Para Biriminden Kiralara Nasıl Zam Yapılır?

Kirala işleminin başında kira bedelinde yabancı para birimi olarak anlaşma sağlandıysa, mal sahibi 5 yıl zam yapamaz. 5 yılın sonunda ise zam, söz konusu para biriminin o günkü değerine göre yapılır.

Kiracı Aleyhine Düzenleme Yasağı Nedir?

Bazı mülk sahipleri kira ödemesi alamadığı zaman ceza ücreti talep edebilir ya da sonraki kiralarını peşin isteyebilir. Bunda herhangi bir kanuni hüküm söz konusu değildir.

Her ay, Reidin tarafından hazırlanan endeksler, Temmuz ayı içerisinden İstanbul’da yer alan konutların satış ve kiralama fiyatlarında ilk defa gerileme olduğunu ortaya çıkarttı. 6.5 yıl sonra gelen bu gerileme; ev sahiplerini memnun eder mi bilinmez ama ev kiralayacakların ve yeni ev satın alacakların yüzünü güldüreceği kesin.

2016 yılının aynı dönemine oranla İstanbul’da yer alan konut fiyatlarında yüzde 0,7’lik olduğu ortaya çıktı. 2009 yılının Aralık ayından bu yana geçen süreçte ilk defa İstanbul’da konut kira fiyatlarında bir azalma yaşandı.

2009 Yılından Beri İlk Gerileme!

İstanbul’da yer alan konutların kiralama fiyatlarında 2009 yılının Aralık ayından bu güne kadar gelen süreçte sürekli olarak bir yükselme alışkanlığı hakimdi. Bu yükseliş ivmesi, Temmuz ayı itibariyle düşüşe geçti.

2009 yılından bu yana kadar geçen sürede en düşük seviyeye yaklaşan fiyat artışı, artık mevduatın da gerisine düştü. Aynı zamanda uzmanlar, son 14 yıl içerisinde Anadolu’da yer alan şehirlerdeki kira ücretlerinin İstanbul’dan çok yukarıda bir artış yaşadığını ortaya çıkarttı.

Bayburt’ta Kiralar %4.228 Arttı!

Bu süreç zarfında İstanbul’da yer alan konutlardaki kira ücreti artışı yüzde 357 olarak belirlenirken bu rakam Bayburt için yüzde 4 bin 228’e kadar çıkmış oldu. Dönem içerisindeki enflasyon oranı yüzde 532 olurken, İstanbul’daki konut kira fiyatlarının enflasyonun da altında bir artış yaşadığı ortaya çıktı.

Kiralanan konutlarda, ev sahibi ve kiracı arasında yapılan kira sözleşmesinin yenilenme dönemlerinde uygulanacak kira zammı yönelik bir takım anlaşmaları, yasal olarak geçen kira yılında üretici fiyat endeksi artışını göz önünde bulundurarak, bu artışı geçmemek şartı ile geçerli sayılıyor.

Konut sahibi ve kiracı arasında bu konu üzerine herhangi bir anlaşma yapılmaması halinde, kira ücreti, bir önceki kira yılı içerisinde üretici fiyat endeksinde ki yükseliş baz alınarak, bu yükselişi geçmeyecek şekilde hakim tarafından, konut sahibi de göz önünde bulundurularak hakkaniyet içerisinde belirlenir.

Ayrıca hemen hemen her ay Türkiye İstatistik Kurumu tarafından bu artış oranları açıklanıyor. İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt içi Fiyat Endeksi (ÜFE) oranlarında 12 ayın ortalaması göz önünde bulundurularak, bir artış gerçekleştiriliyor.

Konut Kira Zammı Nasıl Hesaplanır?

Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ – ÜFE) 2016 yılının Şubat ayı içerisinde, bir önceki Ocak ayına nazaran yüzde 0,20 civarında bir düşüş görmüş, 2015 yılının Aralık ayına nazaransa, yüzde 0,34 oranında bir artış görmüştü. Bununla birlikte bir önceki yılın Aralık ayında ise, yüzde 4,47 civarında artış ile 12 ayın ortalaması olarak yüzde 5,61 civarında artış görmüştü.

Kira zammı hesaplamasını kısaca bir örnekle anlatacak olursak da, kira bedeli 1000 Türk Lirası olan bir konut için, 2016 yılının Mart ayında yenilenen kira sözleşmesi ile kira ücretine yüzde 5,61 oranında zam yapılması gerekiyor. Bu hesaplamalara göre ise, kiracının yenilenen bu kira döneminde, artık 1056,1 Türk Lirası kira bedeli ödemeye başlaması gerekiyor.